The Magnificent Five


	Start Nieuws Agenda CoCoNuts Wat is een RS? Wat is een LARP? Geschiedenis Veelgebruikte RPG termen Links

The Magnificent Five

Vijf verschillende Western rollenspellen

Maurice Strubel

Naast de traditionele Fantasy-werelden voor rollenspellen is er ook veel belangstelling geweest voor Western rollenspellen. De eerste niet-fantasy rollenspelwereld was niet voor niets een Westernsetting. In dit artikel behandel ik de bekendste (en beruchtste) Western rollenspellen die er ondertussen verschenen zijn.

Er zijn nog wel meer Western rollenspellen, maar die zijn echter meer standaard, terwijl ik in dit artikel de betere en de meer exotische rollenspellen wil beschrijven.

Eigenlijk is het Wilde Westen één archetypische rollenspelsetting. Onbekende gebieden, vreemde inheemse bevolkingsgroepen en de min of meer rechteloosheid hebben een grote aantrekking voor karakters, die daar heen trekken voor het vergaren van roem en rijkdom. Dus uitermate geschikt voor een groep spelers (en een spelleider) om daar hun verhalen in te creëren.

The First: Boot Hill
Zoals gezegd is de Western setting gemaakt voor het rollenspel. Het duurde dan ook niet lang na het succes van Dungeons & Dragons tot in 1975 het eerste Western rollenspel, Boot Hill, verscheen, geschreven door Brian Blume en de grote Gary Gygax. In 1979 verscheen er een geüpdate tweede versie. Toen bleef het een tijd stil, totdat er in 1990 een derde versie verscheen.

Boot Hill is een generiek rollenspel. Het geeft de spelers regels voor een breed spectrum aan mogelijke situaties of settings. De leeftijd van het spel is echter merkbaar, vooral als je het gedetailleerde vechtsysteem vergelijkt met de andere delen. Character-creatie is makkelijk en snel. Er zijn 5 eigenschappen, Strength, Coordination, Observation, Stature en Luck. Elk heeft een waarde tussen 1 en 20. Naast deze eigenschappen heeft het karakter ook verschillende vaardigheden. Deze skills zijn verdeeld in arbeidsvaardigheden en wapenvaardigheden.

Boot Hill is geen soepel rollenspel, maar dat is over alle rollenspellen uit de jaren-70 te zeggen. Het was niet echt bedoeld als een simulatie van het Wilde Westen, maar meer een manier om de toenmalige tv-series en films te kunnen naspelen. In de regels was er dan ook veel nadruk op vuurgevechten, net als in die films en tv-series. En als het genre dat rechtvaardigt is er helemaal niets mis met een hoog niveau van detail in een rollenspel.
Het is een bijzonder gevaarlijke setting voor de karakters. In een gemiddeld fantasy rollenspel kun je hele legers verslaan voordat je van uitputting omvalt, maar in Boot Hill kan een enkele kogel al dodelijk zijn. De regels lieten ook zaken zien die in de jaren-90 populair zouden worden: karakters hadden geen levels en tegenstanders konden andere spelers zijn.

The Good: Aces & Eights
Aces & Eights: Shattered Frontier is een rollenspel van Kenzer Company. Beter bekend van de ‘Knights of the Dinner Table’-strip en het ‘Hackmaster’-rollenspel. Aces & Eights is een rollenspel met een innovatief spelsysteem. Niet voor niets heeft het in 2007 enkele prijzen voor het beste rollenspel in de wacht gesleept.

Karakter-creatie is hier afgeleid van het Hackmaster-systeem en heeft veel weg van (klassiek) D&D. Er zijn 7 eigenschappen en men rolt 3D6. Er zijn daarnaast nog wat mogelijkheden om het een en ander aan te passen en eigenschappen op te hogen. Het hoogtepunt van Aces & Eights is echter het gevechtsysteem. Initiatief gaat op een schaal van tienden van seconden. Iedere actie wordt gespeeld op een bepaalde tijd, afhankelijk van de aard van de actie, modificatie door wapens e.d. Een gevecht is in game-time daarom snel voorbij, maar kan in real-time wel even duren.

Kijken of je iets raakt is echt origineel. In plaats van een abstracte dobbelsteenworp, gebruik je een platgelegd silhouet van een tegenstander. Daarop leg je een soort bulls-eye (Shot-clock), en wel op de plaats waar je je tegenstander wilt raken, zijn hoed bijvoorbeeld. Vervolgens werp je een D20. De worp wordt aangepast met de nauwkeurigheid van je wapen, de nauwkeurigheid van het karakter en met de aanvalsstijl (een schot vanuit de heup of een goed gemikt schot). Een rol van 14 of lager is mis en een rol van 25 of hoger is raak. Voor alle worpen daartussen pak je een pokerkaart en die vergelijk je met de Shot-clock voor het resultaat. De pokerkaart geeft de richting van de afwijking aan en de worp de afstand. Het resultaat is snel gevonden en houdt ook nog rekening met dingen zoals dekking. Stel ik rol een 17; het schot wijkt af en komt in een ton achter de boef terecht. Dan is hij gered door dekking. Wijkt de worp naar beneden af, dan raak ik ‘m bijvoorbeeld in zijn nek.

Er is veel meer aan de hand met dit rollenspel dan dat ik hier kan behandelen. Het boek ziet er prachtig uit, al is het aan de prijs door het leren omslag. De regels zijn goed uitgewerkt, origineel en vol met karakter. Een echte aanrader voor de Western-fan.

The Bad: Deadlands
Met ‘the Bad’ bedoel ik niet dat Deadlands een slecht rollenspel is, integendeel. Deadlands is meer een rollenspel van de slechte smaak. Als er één rollenspel over-the-Top is, dan is dat Deadlands wel. Zelfs je dobbelstenen kunnen exploderen. Het spel is al eens in Spel! 3.2 gerecenseerd en toen was ik er al een liefhebber van. Ondertussen in z’n derde editie, als Deadlands: Reloaded voor het Savage Worlds-systeem.

Het idee van Deadlands is een alternatieve geschiedenis. In deze setting kwamen tijdens de slag om Gettysburg (Amerikaanse Burgeroorlog) de gesneuvelden weer tot leven. En dat was de aanzet tot veel meer monsters, magie en Steampunk-technologie in het Wilde Westen. De setting van Deadlands is als een mengeling van Spaghetti Western, horror, Kung Fu-actie en Steampunk. In de huidige Deadlands: Reloaded versie wordt uitgegaan van het snelle Savage Worlds -systeem. Dit is een algemeen systeem dat voor verschillende settings gebruikt kan worden.

Voor de eerste twee versies van Deadlands zijn er heel veel uitbreidingen en avonturen uitgebracht. Deze zijn nog redelijk verkrijgbaar in druk en nog zeer goed verkrijgbaar als pdf. De oudere boeken zijn trouwens makkelijk over te zetten naar de laatste versie van Deadlands. Met al deze uitbreidingen denk ik dat Deadlands het populairste en best ondersteunde Western rollenspel tot nu toe is. Ondanks alle horror, magie en Steampunk kan Deadlands ook erg goed gebruikt worden voor een standaard Western-verhaal. Hoewel de setting zelf al erg goed en interessant is, is vooral, wat mij betreft, het spelsysteem een aanrader.

The Ugly: A Fistfull of Zombies
Er is ook een echt horror western rollenspel: A Fistfull of Zombies. Dit rollenspel is een uitbreiding op ‘All Flesh Must Be Eaten’, een rollenspel gefocust op zombies en de strijd van de spelers om deze te overleven.

Het systeem van AFMBE wordt dan ook gebruikt als basis. Je gooit een D10, telt er bonussen en vaardigheden bij op en je hoopt dat je hoger dan 9 hebt. Dan is je actie namelijk geslaagd. Een vrij simpel systeem, met toch veel mogelijkheden. In deze uitbreiding van AFMBE komen er niet veel extra of specifieke Western-regels voor, maar ligt de focus veel meer op de setting. De kern van AFMBE boeken zijn de Deadworlds, verschillende settings waarin zombies voorkomen en waarin gewone mensen moeten zien te overleven. In A Fistfull of Zombies worden er wel zeven Western-georiënteerde Deadworlds gepresenteerd.

Er is een setting gebaseerd op de John Wayne-westerns en op Spaghetti Westerns. Maar zijn ook originelere settings, zoals de Singing Cowboys. Deze refereert aan de zingende cowboys uit de Westerns van de jaren-30 en -40. Engelachtige goeddoeners met een witte hoed, die ’s avonds bij het kampvuur hun avonturen bezongen - en dan komen de zombies uit het donker aangeschuifeld. En er zit een erg originele twist in deze Deadworld die ik niet zal verklappen. En wat te denken van de setting Bloody Old Muddy? De spelers bevinden zich in een radarboot op de Mississippi terwijl op beide oevers een zombieplaag is uitgebroken. De spelers zitten opgesloten, maar zullen toch af en toe aan wal moeten voor voedsel en voor andere avonturen.

Hoewel er in A Fistfull of Zombies wel degelijk mogelijkheden zijn voor lange campagnes, vind ik het vooral een spel voor one-shots en korte campagnes.

The Weird: Dogs in the Vineyard
Een vreemde eend in de bijt is Dogs in the Vineyard. Het gaat over de Waakhonden van God, de Dogs, die het Geloof beschermen in een semi-historische setting. Gebaseerd op 19de-eeuws Utah. De karakters zijn gezagsdragers, die van gemeenschap naar gemeenschap reizen en alle zaken weer op orde brengen. Als ze dat namelijk niet zouden doen, dan zullen trots en onrechtvaardigheid blijven etteren, en afgoderij en tovenarij de zaken overnemen, met als resultaat dat demonen de gemeenschap zullen vernietigen.

Met een setting als deze zou je verwachten dat er strenge regels zijn waaraan de karakters zich moeten houden. Dat is niet het geval: de spelers zelf mogen beslissen of iets goeds of slecht is mogen zelf recht spreken over de NPC’s, het hele dorp en zelfs over medespelers. Er is veel nadruk op het idee dat de spelers hun acties en gedachten met elkaar bespreken.

Het spelsysteem is dan ook uniek, maar wel wat ingewikkeld. Het draait allemaal om het afhandelen van conflicten. Zoals: “Ik wil dat hij mij erkent als het gezag in dit dorp”. Afhangend van de karaktereigenschappen, relaties e.d., die je in dit conflict gebruikt, mag je een aantal dobbelstenen rollen. Vervolgens gebruik je deze als de inzet van een soort pokerspel. Elke keer dat je iets wilt doen verhoog je met één van je dobbelsteenworpen. Als iemand iets doet waar jij op moet reageren, dan moet je mee kunnen gaan. Het hangt af van het aantal dobbelstenen dat je hebt om mee te kunnen gaan of er consequenties zijn. Het leuke is, dat als je geen dobbelstenen meer hebt, je het conflict kunt laten escaleren, het gaat van praten naar vechten of van vechten naar schieten. En deze nieuwe situatie geeft je weer nieuwe dobbelstenen. Dit systeem brengt voor de spelleider veel mogelijkheden om de situatie te beschrijven en kan een goede spanningsboog brengen.

De verhalen in dit spel zullen voornamelijk zijn gesitueerd in de dorpjes die de spelers tegen-komen. Het uitwerken van deze dorpen is iets voor de hele spelersgroep. De spelers helpen mee om het dorp uit te werken en de spelleider maakt zijn verhaal aan de hand van de ideeën van de spelers.

Dogs in the Vineyard is geen spel voor iedereen. Het is erg gericht op het maken van verhalen, met veel nadruk op de eigen inbreng van de spelers.

Ten slotte
Zoals gezegd is het Wilde Westen een uitstekende plaats om leuke en spannende avonturen te hebben. Er zijn allerlei verschillende smaken mogelijk, van het standaard Wilde Westen van Aces & Eights tot de over-the-top acties van Deadlands of de wat vreemde setting van Dogs in the Vineyard. Wat je ook kiest, de grote mate aan achtergrondmateriaal in de vorm van films en boeken, moet het je niet moeilijk maken om genoeg inspiratie te vinden voor een onvergetelijke campagne.